نكاتي درباره‌ سرويس جديد گوگل Knol

رضوان السادات ميرمحمدي

knoll اشتراك‌گذاري دانسته‌هاي ما را با مردم سراسر دنيا، امكان‌پذير خواهد نمود.

Knol(nol)ياAunit of Knowledge ، سرويسي است كه به راحتي و با درج آدرس knol.google.com به صفحه اصلي آن، خواهيد پيوست.
براي ورود به محيط كاري knol و دسترسي به امكانات ويژه آن، مانند همه سرويس‌هاي گوگل، ابتدا با كمك نام كاربري و كلمه عبور خود و بدون نگراني از داشتن يا نداشتن اكانت گوگل يا gmail با هر اكانتي كه داريد، sing in كنيد. اگر نام كاربري و كلمه عبور شما درست باشد، چند ثانيه بعد در محيط كاري knol خواهيد بود. اكنون فاصله شما با نويسندگان مطرح knol ، تنها به اندازه تمايلي براي نوشتن است و البته موضوعي كه درباره آن، knol خود را خواهيد نوشت.

پروژه knol كه به سرپرستي يكي از مهندسان شركت گوگل با نام Udi Manber مطرح شد، اولين بار در 13 دسامبر سال 2007 م. مورد استفاده قرار گرفت؛ سپس به صورت آزمايشي (نسخه بتا) در 23 جولاي 2008م. در دسترس عموم قرار داده شد. اولين مقالات knol ، درباره موضوعات پزشكي و سلامت، علاقه‌مندان را به خود جلب كرد و رفته رفته بر مقالات و تنوع موضوعات آن افزوده شد.
Knol برگرفته از واژه knowledge و به معني دانش است. تفاوت knol با ساير دانش‌نامه‌ها در اين است كه نويسندگان مقالات بايستي با نام واقعي خود، مقاله نوشته شده را امضا كرده، عواقب آن را برعهده بگيرند. از سوي ديگر، ساير كاربران و نويسندگان نيز با كسب اجازه از نويسندگان مقاله، مي‌توانند در ويرايش يا تكميل مقاله همكاري كنند.

بسياري از افراد، knol را نوعي وبلاگ و نويسندگان آن را وبلاگ‌نويس يا بلاگرهاي علمي – تخصصي مي‌دانند؛ اما Knol را بايستي مقوله‌اي جدا از وبلاگ و وبلاگ‌نويسي دانست؛ زيرا وبلاگ‌ها اغلب صفحاتي هستند كه نه تنها به واسطه رنگ، موسيقي، تصاوير متحرك و... جذاب‌تر از رسانه‌هاي نوشتاري ديگرند، بلكه هر يك بيان‌گر نوع نگاه بلاگر به موضوعي خاص مي‌باشند و اين كه نويسنده از چه زاويه‌اي جهان پيرامون خود را مي‌بيند.

وبلاگ‌ها در بسياري از مواقع به بيان موضوعاتي مي‌پردازند كه ريشه در علايق، آرزوها، اعتقادات و دغدغه‌هاي فكري نويسندگانشان دارند و اين چيزي است كه نويسندگان Knol با ايجاد محيطي مناسب، همراه با كنترل سطح همكاري‌ها با انجمن‌هاي تخصصي مرتبط با رشته‌هاي گوناگون، امكان ارتقاي سطح دانش را براي نويسندگان مقالات علمي – پژوهشي، دانشجويان، استادان و همه علاقه‌مندان به موضوعات علمي، فراهم مي‌كنند و از سوي ديگر Knolها و مقالات نوشته شده را در اختيار موتورهاي جست‌وجوي مشهوري همچون گوگل، ياهو و ... قرار مي‌دهند و به اين وسيله، نمايش عنوان و متن كامل مقالات را براي ساير افراد، امكان‌پذير مي‌كنند.

ما در اين مقاله سعي داريم به سؤالات زير درباره Knol پاسخ دهيم:

1. در Knol خود، چه چيزهايي مي‌توانيم بنويسيم (بايدها و نبايدهاي ايجاد يك Knol).
2. نحوه نوشتن، ذخيره و انتشار Knolها چگونه است و چگونه سايرين به Knol ما دسترسي خواهند داشت؟
3. نحوه همكاري با ساير متخصصان و نويسندگان مقالات چگونه است؟
سايت Knol، هدف اصلي از راه‌اندازي اين سرويس را اين گونه بيان مي‌كند:
كمك در به اشتراك گذاشتن دانش شما با ديگران.
پروژه Knol، دانش‌نامه‌اي است كه با كمك نويسندگان مختلف، با سطح دانش و تخصص گوناگون، گردآوري شده است. يك Knol، مقاله‌اي معتبر درباره يك موضوع خاص است.
به اين ترتيب، همه افراد صرف‌نظر از زبان يا مليت خاص و يا تكراري بودن موضوع و تنها به شرط داشتن اطلاعات مستند و علمي درباره با موضوع مورد نظر خود، مي‌توانند نويسنده يك Knol محسوب شوند؛ به طور مثال، شما مي‌توانيد درباره تاريخچه فرش ايران، Knol خود را نوشته، در برابر ديد همگان قرار دهيد؛ سپس ساير كاربران مي‌توانند نظرات خود را به صورت امتيازدهي به مقاله و يا با گذاشتن نظر خود (كامنت) يا ارسال ايميل به پست الكترونيكي، ارائه دهند.
به اين ترتيب، يك مقاله نوشته شده در اين سايت، مي‌تواند توسط ساير اهل فن و متخصصان آن رشته، بررسي، نظردهي و به چالش كشيده شود و سرانجام، صحت و كيفيت آن بررسي گردد. از اين رو، Knol به پژوهش‌گران و علاقه‌مندان مسائل علمي، فرهنگي، اجتماعي و ساير زمينه‌ها در ارتقاي سطح دانش و روزمحور كردن اطلاع‌رساني، كمك‌هاي بسياري خواهد كرد. از سوي ديگر، نويسندگان مقالات برتر كه داده‌هاي واقعي، مستند و مبتني بر پژوهش‌هاي علمي را مطرح مي‌كنند، به واسطه قرار گرفتن در رده‌هاي بالاي موتورهاي جست‌وجوي معروف، به تدريج، محبوبيت جهاني يافته، با عرصه‌هاي جديدي در زمينه همكاري با ساير متخصصان و صاحب‌نظران رشته خود، روبه‌رو خواهند شد.

در مورد چه موضوعاتي مي‌توانيم بنويسيم؟

تقريباً در مورد همه موضوعات، مي‌توان يك يا چندين Knol نوشت؛ با اين شرط كه مقررات و قوانين مربوط به سايت Knol ، يعني Terms of service و Content policy رعايت شود.


بايدها و نبايدها

همان‌طور كه گفتيم، Knol بدون هيچ گونه محدوديت و پيش شرط خاصي و تنها به اين دليل كه نويسنده آن علاقه‌مند به نوشتن آن موضوع مي‌باشد، نوشته مي‌شود؛ اما همواره بايدها و نبايدهايي نيز جود دارد.

- از نوشتن تكه كلام يا كلماتي كه در لهجه و زباني خاص مورد استفاده قرار مي‌گيرند و نيز شيوه نگارش غيررسمي و محاوره‌اي، آن گونه كه در وبلاگ‌نويسي‌ها مرسوم است، بپرهيزيد. يك Knol ، منبعي معتبر محسوب مي‌شود و بايستي از لحن و شيوه نگارش رسمي در نوشتن آن استفاده كرد.
- در صورت امكان، از عبارت‌هاي تخصصي و علمي استفاده كنيد و جزئيات آن را تشريح كنيد؛ زيرا معمولاً خوانندگان Knol كساني هستند كه پس از جست‌وجو در ميان سايت‌ها و ساير صفحات اينترنتي، به دانش‌نامه گوگل و Knolهاي موجود رسيده‌اند و به دنبال جزئيات بيشتري درباره با موضوع تخصصي خود مي‌باشند.
- همواره بخش خلاصه مقاله يا مقدمه مقاله خود را به گونه‌اي بنويسيد كه بيان‌گر كلياتي از موضوع مورد بحث، حاوي كلمات كليدي، صريح، روشن و هدفمند بوده، خوانندگان را به خواندن مقاله ترغيب و علاقه‌مند كند.

- منابع و مآخذ Knol خود را به ترتيب اولويت استفاده و كاربرد و با ذكر نام نويسنده، نام كتاب و يا آدرس اينترنتي آن ذكر كنيد.

- سايت Knol، اين امكان را به نويسندگان مي‌دهد تا در صورت لزوم، چندين پژوهش‌گر بر روي يك موضوع خاص همكاري كرده، مقاله خود را به صورت اشتراكي ارائه نمايند. به اين ترتيب، در صورتي كه مايل هستيد، مي‌توانيد مقاله خود را جهت ويرايش توسط ساير همكاران و پژوهش‌گران عرضه نماييد.
- همواره فهرستي از مطالب عنوان شده در مقاله خود را در ابتداي كار درج كنيد. به اين ترتيب، كاربران مي‌توانند مروري سريع و كلي بر مطالب داشته، در صورت تمايل، تمام مقاله را مطالعه كنند.
- انتخاب عنوان و تصاوير مرتبط با موضوع نيز مي‌تواند بر جذابيت Knol شما بيفزايد.
- پيروي از قوانين و مقررات سايت Knol را فراموش نكنيد!

1-ء Knol را با وبلاگ، اشتباه نگيريد؛ پس در اين محيط، وبلاگ نويسي نكنيد و از نوشتن عقايد شخصي، يادداشت‌هاي روزانه و... بپرهيزيد.
2- از اين سايت جهت ارسال تبليغات و آگهي‌ها استفاده نكنيد.

بدون شك، خوانندگان مقالات شما افرادي هستند كه براي ارتقاي سطح دانش خود، Knol شما را مطالعه مي‌كنند؛ از اين رو، با درج مطالب سرگرم كننده، پوستر‌هاي تبليغاتي و لينك‌هاي مختلفي كه براي تبليغ سايت‌هاي ديگر استفاده مي‌شوند، به شهرت خود به عنوان يك نويسنده و پژوهش‌گر لطمه نزنيد؛ زيرا خوانندگان شما بايستي در مرحله اول مطمئن شوند كه محتواي Knol يا Knolهاي شما صرفاً علمي بوده و حاوي مطالب مفيد و آموزنده است.


نحوه نوشتن، ذخيره كردن و انتشار يك Knol

براي شروع، ابتدا با كمك آدرس www.knol.google.com به صفحه اصلي سرويس Knol مي‌رويم. اين صفحه، شامل توضيحي مختصر درباره Knol و بخش‌هاي متعددي است. در بخش Featured knols، فهرستي از Knolهاي نوشته شده به صورت مثال‌هايي از Knol و موضوعات متنوع آن، نمايش داده مي‌شود. بخش whats new نيز Knolهايي را كه به تازگي نوشته شده‌اند، ارائه مي‌دهد. گزينه Learn more … نيز جهت آموزش اطلاعات جزئي‌تر و تخصصي‌تر Knol مورد استفاده قرار مي‌گيرد؛ اما براي نوشتن Knol خود بايستي بر روي كادر سبز رنگي كه در گوشه سمت راست صفحه و با عنوان write a knol مشخص شده است، كليك كنيد. اكنون پس از پنجره sing in، وارد صفحه‌اي خواهيد شد كه همانند محيط ويرايش‌گر word است؛ با اين تفاوت كه علاوه بر ابزارهاي ويرايشي نظير نوع، رنگ و اندازه قلم، امكان ساخت جدول‌ها، ايجاد لينك، چينش متن (راست - چپ و وسط چين)، امكانات ديگري نيز دارد.

قالب‌بندي اصلي صفحه براي نوشتن يك مقاله رسمي، آماده شده و نويسنده را در اين كار، ياري مي‌كند؛ به اين ترتيب كه ابتدا Title يا عنوان مقاله (عنوان اصلي)، سپس زير عنوان يا sub title، نام نويسنده، خلاصه مقاله و سپس متن كامل مقاله در بخش start writing here نوشته مي‌شود و در انتهاي صفحه نيز محلي براي نمايش كامنت‌ها يا پيام‌هايي كه براي اين مقاله گذاشته مي‌شوند، در نظر گرفته شده است.

دو گزينه Email و print نيز در كنار مقالات قرار مي‌گيرند كه به مخاطبان و خوانندگان مقاله، امكان چاپ و ارسال مقاله به صورت ايميل را مي‌دهند. در سمت راست صفحه، ستوني از اطلاعات وجود دارد كه به ترتيب، نمايش مشخصات و تصوير نويسنده (در بخش پروفايل)، كادر سبز رنگ write a knol جهت نوشتن مقاله جديد، گزينه‌هاي مخصوص انتشار مقاله (publish)، انتخاب سطح همكاري با ساير نويسندگان و متخصصان و گزينه‌هايي جهت ارسال دعوت‌نامه به نويسندگان و ساير دوستان و همچنين فهرستي از مقالاتي كه شما قبلاً نوشته‌ايد و امتيازاتي كه خوانندگان به مقاله، شما داده‌اند، به صورت ستاره‌هاي طلايي، نمايش داده مي‌شوند.

با توجه به قالب‌بندي و شكل صفحه، پس از نوشتن مقاله مي‌توانيد مقاله خود را ذخيره كرده يا در صورت تكميل بودن آن، جهت انتشار مقاله در اينترنت آن را publish كنيد. براي اين كار، در ستون سمت راست صفحه، بر روي گزينه publish كليك كنيد. به اين ترتيب، مقاله شما در معرض ديد عموم و در دسترس موتورهاي جست‌وجو قرار خواهد گرفت و ساير كاربران نيز در صورت جست‌وجوي عنوان يا كلمات كليدي و تخصصي مقالات در موتورهاي جست‌وجو، مي‌توانند به Knol شما دسترسي يابند.
در قسمت بالاي صفحه مخصوص نوشتن مقالات، گزينه‌هاي ديگري نيز وجود دارند كه عبارتند از:
Home: جهت مراجعه به صفحه اصلي Knol.
My bio: جهت نمايش مشخصات نويسنده مقاله. اين گزينه، شامل بخش‌هاي مختلفي چون About me براي ويرايش و تغيير مشخصات، درج يا حذف عكس و... مي‌باشد. بخش ديگري كه با نام Knol نمايش داده مي‌شود، فهرستي از مقالات نوشته شده را ارائه مي‌كند. بخش comments نيز نظرات و پيشنهادهاي ارائه شده توسط خوانندگان مقالات و ساير كاربران را نشان مي‌دهد.
گزينه‌هاي ديگر اين صفحه، يعني co-authors و Reviewers نيز براي نمايش مقالاتي كه به صورت گروهي، تكميل و ارائه شده‌اند و مقالاتي كه توسط ساير پژوهش‌گران، مرور كلي و اشكالات آنها برطرف شده، مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
My knols: با انتخاب اين گزينه، تمام مقالات نوشته شده توسط شما نمايش داده مي‌شود. همچنين در اين قسمت مي‌توانيد براي ويرايش مقاله خود، آن را انتخاب كرده، بر روي گزينه Edit كليك كنيد؛ سپس به اضافه كردن ساير مطالب يا حذف قسمتي از مقاله خود بپردازيد. همچنين مي‌توانيد مقاله خود را در word يا هر ويرايش‌گر متن ديگري بنويسيد و سپس آن را در Knol خود كپي كنيد. از فرمت‌هاي doc و فايل‌هاي pdf و اكسل نيز با import كردن آنها به محيط Knol خود، مي‌توانيد استفاده كنيد؛ براي import يك فايل، بر روي گزينه manage كليك نموده، گزينه General را انتخاب كنيد؛ سپس بر روي گزينه import knol كليك كنيد.
گزينه sign out ، براي خروج كامل از محيط Knol و گزينه help نيز براي آموزش بيشتر محيط Knol به كاربران، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

نحوه همكاري با ساير متخصصان و نويسندگان مقالات
علاوه بر گزينه‌هاي ذكر شده در بخش قبل، گزينه‌اي با عنوان settings نيز وجود دارد كه با انتخاب اين بخش، وارد صفحه‌اي مي‌شويم كه در آن گزينه‌هاي زير به چشم مي‌خورند.
General: مشخص نمودن نحوه دسترسي افراد و همكاري براي نوشتن مقالات.
Email: ايميل نويسنده يا نويسندگان مقاله در اين قسمت آورده مي‌شود و در صورت نياز، در اختيار كاربران قرار مي‌گيرد.
Adsense: در اين بخش، شما مشخص مي‌كنيد كه آيا مايل هستيد تبليغات گوگل در كنار مقالات و Knol شما قرار بگيرند يا خير.
Blocked users: مسدود كردن كاربراني كه نمي‌خواهيم براي ما پيام گذاشته يا Knol ما را ويرايش كنند و يا پيشنهاد تغييرات را براي ما ارسال كنند، در اين بخش صورت مي‌گيرد.
براي تعيين سطح دسترسي به مقالات در بخش settings، مي‌توانيد يكي از حالات زير را انتخاب كنيد (زير مجموعه گزينه General):
1. open collaboration model: به اين ترتيب، همه افراد مي‌توانند مقاله شما را ويرايش كرده، مطالبي را به آن اضافه يا از آن حذف كنند.
2. closed collaboration model: در اين حالت، تنها نويسنده يا نويسندگان مقاله، حق ويرايش آن را دارند.
3. moderated collaboration model: با انتخاب اين گزينه، تنها كساني مي‌توانند به ويرايش مقاله شما بپردازند كه قبلاً مجوز لازم را دريافت كرده باشند (ويرايش با اجازه نويسنده اصلي مقاله).
در صورتي كه مايل هستيد درباره موضوعي، به صورت گروهي كار كنيد، با ارسال دعوت‌نامه به نويسندگان ديگر (Invite) ، مي‌توانيد اين كار را انجام دهيد و به عنوان co-authors از آنها استفاده كنيد.

گزينه‌هاي ديگر بخش settings عبارتند از:
Owners: نويسنده اصلي را مشخص كرده يا با ارسال دعوت‌نامه، مي‌توان نويسندگان ديگري نيز به فهرست owners اضافه كرد.

Authors: در اين قسمت با كليك بر روي گزينه Invite more authors ، مي‌توان از ساير همكاران و نويسندگان (علاوه بر owners) براي تكميل مقاله، دعوت كرد.

Reviewers: بررسي كنندگان، كساني هستند كه شما مقاله خود را براي رفع عيب‌ها و بررسي درستي آن، براي آنها ارسال مي‌كنيد و آنها مقاله را بررسي مي‌كنند. اين قسمت، اسامي Reviewers را مشخص مي‌كند.
Unpublish.delete: با كمك اين گزينه، مي‌توانيد Knol خود را پاك كرده، از انتشار آن در اينترنت جلوگيري كنيد.

Delete images: براي پاك كردن تصاوير به كار مي‌رود. همچنين علاوه بر نوشتن متن مقالات و درج تصاوير و لينك‌هاي مرتبط، شما مي‌توانيد براي استفاده از كدهاي HTML ، از گزينه HTML واقع در بالاي صفحه ويرايش‌گر متن Knol خود استفاده كنيد. در اين صورت، صفحه‌اي براي شما گشوده مي‌شود كه قابليت اجراي كدهاي HTML را خواهد داشت.

به هر حال، هر چند مدت زيادي از گشوده شدن دانش‌نامه گوگل نمي‌گذرد، اما گوگل توانسته است بخشي از ترافيك بالاي دانش‌نامه آزاد و آنلاين ويكي‌پديا را به اين سمت معطوف سازد. بسياري از صاحب‌نظران، Knol را رقيبي جدي براي ويكي پديا مي‌دانند. با اين حال از نظر انسجام بيشتر مطالب، دسترسي به عناوين، تصاوير و متن مقالات و نيز لينك‌هاي مرتبط با موضوع، ويكي‌پديا يك گام جلوتر از Knol است.

منبع: ترجمه : Help سايتKnol.